Aziatische export in vrije val

De economische crisis in Azië neemt steeds ernstigere vormen aan nu de Aziatische exportmarkten in vrije val zijn beland als gevolg van de recessies in de VS en Europa. De uitvoer vanuit Zuid-Korea en Taiwan zakte in één maand tijd met 20%. Taiwan’s export naar China daalde in november zelfs met een onvoorstelbare 42%.

Gevreesd wordt dat de cijfers van China, die later deze week bekend worden, eveneens een scherpe daling zullen laten zien. ‘Het ziet er niet goed uit,’ aldus Fan Gang, een topadviseur in Peking. ‘De industriële groei zal zo’n 5% zijn en de groei van de export zelfs negatief.’ Het terugvallen van de economische groei in China naar 5% zal het land niet letterlijk, maar wel psychologisch in een recessie doen belanden.

De Baltic Dry Index, de belangrijkste indicator voor het vervoer van bulkgoederen zoals kolen, ijzererts en graan, daalde in 5 maanden tijd met 96%, een absoluut record (zie ook: Wereld vrachtprijzen storten dramatisch in, 20 nov.). De gevolgen hiervan beginnen zich nu te doen gelden in de Aziatische handel.

De ooit zo toonaangevende Japanse economie kromp in het 3e kwartaal met 0,5% en dreigt terug te vallen in deflatie. De export daalde in oktober met 7,7% en meer dan 1000 Japanse bedrijven gingen afgelopen maand failliet. Zelfs icoon Sony moet 16.000 mensen ontslaan. De industriële produktie zal in het vierde kwartaal van 2008 naar verwachting een na-oorlogs dieptepunt bereiken van min 8,6%.

De Japanse economie is nog altijd in grote mate afhankelijk van de export, die nu fors gedaald is. De regering in Tokyo is daarom van plan € 167 miljard te investeren om de economie weer vlot te trekken. ‘We moeten iets doen om te voorkomen dat de economie uit elkaar valt,’ aldus Kaoru Yosano, de Japanse minister van Economische Zaken. ‘Het zal volgend jaar ontzettend zwaar worden voor Japan.’

Tokyo lijkt weinig andere opties te hebben. De Bank of Japan is huiverig om het huidige renteniveau van 0,3% nog verder te verlagen vanwege het gevaar voor de geldmarkten, die zorgen voor het broodnodige kapitaal om de economie draaiende te houden.

Japan lijkt daarom, net als de VS en Europa, terug te grijpen naar de geldpers. Eerdere reddingsoperaties zorgden er al voor dat de nationale schuldenlast is gestegen tot 170% van het BNP, het hoogste niveau ter wereld. De privé spaartegoeden in het land zakten van 14% van het BNP in de vroege jaren ’90, tot slechts 2% vandaag. Ook de Japanners stevenen af op een keiharde landing van de economie, al lijkt de bodem nog lang niet in zicht.

Wereld vrachtprijzen storten dramatisch in

De wereldvrachtprijzen voor het vervoer van droge, ruwe materialen zijn deze maand dramatisch in elkaar gestort als gevolg van de financiële crisis en de steeds verder om zich heen grijpende economische recessie. Zo daalde de Baltic Dry Index, een indicator voor de kosten van het vervoer van bijvoorbeeld kolen, ijzererts en graan, van 11793 punten in mei naar slechts 815 punten afgelopen week.

De Baltic Panamax index, die samengesteld is van gegevens van zeven droge bulkroutes, stortte op vergelijkbare wijze in: van 11425 punten vijf maanden geleden tot slechts 662 punten vorige week. Sinds eind jaren ’90 hebben beide indexes niet zo laag gestaan.  

Sommige berichten suggereren dat het niet (alleen) de sterk afgenomen vraag naar goederen is die de prijzen heeft doen instorten, maar ook, of juist vooral, de grote moeite om de handelswaar te kunnen financieren.

De import van ijzererts door China is zo hard gekelderd, dat dit feit alleen al een werelwijde impact heeft op de vrachtprijzen. Daarnaast is de vraag naar laadruimte eveneens sterk afgenomen.

Naar aanleiding van de instortende vrachtindexen constateerde de VN-conferentie voor Handel en Ontwikkeling (UNCTAD) eerder deze maand dat de financiële crisis de internationale handel begint te raken.

Door het feit er vanwege de slechte ontwikkelingen steeds meer nieuwe vrachtschepen worden geannuleerd, wordt verwacht dat de vrachtprijzen in 2010 weer zullen stijgen, als de vraag naar laadruimte als gevolg van een (eventuele) economische opleving weer zal toenemen.