Europese denktank: Wereld nadert kritieke grens systeemcrisis

Wereld wil niet langer opdraaien voor problemen van Amerika – FED virtueel onder ‘huisarrest’ geplaatst – Toenemende onvrede Europeanen over regeringsbeleid

Recente massale protesten in Frankrijk tegen het financiële beleid van de regering.

Aan het einde van 2010 is de wereld midden in de begin vorig jaar door de Europese denktank LEAP/E2020 voorspelde systeemcrisis beland. De geopolitieke ontwrichting die eind vorig jaar begon wordt steeds duidelijker zichtbaar in de voortgaande economische problemen, de hoge tekorten, de grote monetaire onenigheden en de snel toenemende sociale onrust in diverse landen, die zich uit in massale stakingen en vaak gewelddadige demonstraties. Met het mislukken van de G20 top in Seoul is de systeemcrisis een nieuwe fase ingegaan en waarschuwt LEAP/E2020 dat in 2011 een kritieke grens bereikt zal worden, waarna de chaos en verwarring alleen maar groter wordt.

Wereld is Amerika spuugzat

Als er één ding duidelijk werd in Seoul dan was het wel dat de rest van de wereld de VS plat gezegd spuugzat is. Aan het langdurige tijdperk van Amerikaanse dominantie is definitief een einde gekomen. Voor de eerste keer sinds 1945 lieten alle andere wereldmachten -Duitsland, Japan, Brazilië, China, India, de landen van de Aziatische Gemeenschap (ASEAN)- duidelijk hun woede blijken over het besluit van de FED om over te gaan tot de volgende ronde ‘Quantitave Easing’, kort gezegd QE2, dat het bijdrukken van nog eens $ 600 miljard omhelst. De scheuring tussen de VS en de rest van de wereld werd overduidelijk toen Amerika openlijk en zeer beslist de oren werd gewassen, ook door bondgenoten Japan en Duitsland.

Ben Bernanke, voorzitter van de FED, heeft moeten constateren dat zijn eerdere dreigementen aan het adres van zijn collega’s geen effect hebben gehad. De rest van de wereld heeft hem deze maand te verstaan gegeven dat zij het niet langer pikken dat de Amerikaanse centrale bank maar door blijft gaan met drukken van dollars en daar de rest van de wereld voor laat opdraaien. Daarom begint de dollar langzaam maar zeker zijn status als wereld reservemunt te verliezen en wordt het een ‘gewone’ nationale valuta, en daarmee het probleem van enkel de Verenigde Staten en niet langer van de hele wereld, zoals minister van Financiën John Connally het zo treffend -en arrogant- stelde in 1971.

Feitelijk is de Amerikaanse FED nog nét niet onder curatele gesteld, maar heeft het wel ‘huisarrest’ gekregen. LEAP/E2020 verwacht daarom niet dat er op korte termijn nóg een ronde quantitative easing (QE3) komt, wat de Amerikaanse leiders ook mogen willen. Als daar toch toe besloten wordt dan verwacht de Europese denktank dat dit aan het einde van 2011 zal gebeuren en er als gevolg een enorm wereldwijd conflict zal ontstaan, waardoor de dollar volledig in elkaar zal storten.

Bevolking pikt het niet meer

Over de hele wereld begint de burgerbevolking steeds meer te beseffen dat de huidige wereldwijde financiële en economische crisis zich hoe dan ook aan het versnellen en verdiepen is. Door de grote onenigheid op de recente G20 top in Seoul werd pijnlijk duidelijk hoe groot de scheur is die is ontstaan in de -ogenschijnlijke- wereldwijde eensgezindheid bij het aanpakken van de crisis. Het is nu ‘ieder voor zich’.

In heel Europa laten de grote gevolgen voor de bevolking zich steeds duidelijker voelen. Van Parijs tot Berlijn, Lissabon tot Dublin, Vilnius tot Boekarest en Londen tot Rome neemt het aantal protestdemonstraties en stakingen hand over hand toe. Het sociale aspect van de wereldwijde systeemcrisis heeft de Europese bevolking hard getroffen. Hoewel dit gegeven het strenge bezuinigingsbeleid van de meeste regeringen nog niet heeft kunnen verstoren, wijst de toenemende onvrede onder de burgers erop dat er bij volgende verkiezingen hard afgerekend zal worden met partijen die de financiële problemen, voor een groot deel ontstaan door de krankzinnige speculaties van de banken, op de gewone bevolking hebben afgewenteld door hogere belastingen te gaan heffen en te bezuinigen op sociale voorzieningen zoals de gezondheidszorg, uitkeringen en pensioenen.

Ook in de opkomst van populistische volkspartijen ziet LEAP/E2020 een signaal dat de burgers zich niet langer zonder verzet willen laten slachtofferen. Daarom verwacht de denktank dat er steeds meer geweld gebruikt zal worden, zeker als de situatie in veel landen alleen maar hopelozer wordt en met name de jongere generaties hun frustraties niet langer in de hand zullen kunnen houden. Zonder hogere belastinginkomsten zal er voor hen echter maar één acceptabele oplossing zijn, en dat is snijden in de bestaande pensioenen en niet nog meer lastenverhogingen voor de werkende middenklasse. Daarnaast is het zeer waarschijnlijk dat de hoogste inkomens zwaarder belast gaan worden, er een belasting voor de banken komt en er tevens nieuwe, door de bevolking gesteunde plannen op tafel komen om de grenzen te beschermen tegen de komst van nóg meer illegalen en immigranten.

2011: Chaos neemt toe

De conclusie van LEAP/E2020 is dat de bewustwording van de burgers over de ernst van de crisis en het uiteenvallen van het wereldwijde geopolitieke systeem verder zal toenemen, waardoor de veranderingen in het internationale systeem en in onze landen en maatschappijen alleen maar benadrukt zullen worden. Al in 2011 zal het gevolg nóg meer chaos en verwarring zijn, zeker in de VS, waar de overheid vanaf het voorjaar van 2011 geen andere keus meer zal hebben dan snoeihard te bezuinigingen. Totdat er op zijn vroegst in 2012 of 2013 wat rust in de tent kan gaan komen zal waarschijnlijk één van de verrassingen zijn dat vanaf 2012 niet langer de VS, maar China de grootste economie ter wereld zal hebben.

Europese denktank: Amerikaanse financiële chantage uitgewerkt in 2011

Honderden miljarden kostende stimulansmaatregelen hebben het nog even kunnen uitstellen, maar vanaf 2011 moet Amerika echt aan de bedelstaf, met alle ernstige sociale gevolgen van dien.

Na enkele maanden heeft de toonaangevende Europese denktank LEAP/E2020 een nieuw Global Europe Anticipation Bulletin uitgebracht waarin definitief geconcludeerd wordt dat de pogingen van het Westen en met name de Verenigde Staten om hun economiën door middel van uiterst kostbare stimulansmaatregelen een doorstart te geven, zijn mislukt. Vooral Amerika zal daar vanaf het voorjaar van 2011, als het land ongekend diep zal moeten snijden in de uitgaven, vele jaren lang een torenhoge prijs voor moeten gaan betalen.

De plotselinge verergering van de crisis in veel landen betekent het einde van de illusie van ‘economisch herstel’ zoals dat door Westerse leiders de afgelopen maanden werd voorgehouden. Dit herstel had echter geen blijvend effect, omdat het enkel en alleen werd veroorzaakt door de biljoenen die de overheden in de banken en in de economie pompten, waardoor het er slechts op léék alsof de crisis weer voorbij was.

De komende maanden zullen steeds meer mensen en regeringsofficials zich gaan realiseren dat de Westerse economie in werkelijkheid nooit uit de recessie is gekomen. In Duitsland is dat nu al zichtbaar, waar het krachtige economische ‘herstel’ van de laatste maanden van de ene op de ander maand volkomen in elkaar klapte.

Ben Bernanke een ‘ordinaire afperser’

Het centrum van de crisis bevindt zich echter nog altijd in de Verenigde Staten, ondanks pogingen van de Amerikaanse financiële en politieke elite om de aandacht naar Europa te verschuiven. Dat spel is voorbij en de VS zal opnieuw de belangrijkste oorzaak van de in een duistere afgrond stortende wereldeconomie blijken te zijn. Het is onmogelijk om aan deze ‘Zeer Grote Amerikaanse Depressie’ te ontsnappen.

Het al 60 jaar functionerende Westerse financiële en economische systeem begint met een donderend geraas in elkaar te storten. LEAP/E2020 verwacht dat de Amerikanen in de eerste helft van 2011 zullen moeten overgaan tot het verplicht innemen van een onvoorstelbaar hoge ‘dosis zuinigheid’. Het land zal geen andere keus hebben dan gigantisch in de uitgaven te snijden, wat over de hele planeet financiële, monetaire, economische en sociale chaos zal veroorzaken.

Zoals ieder imperium dat op de rand van instorting staat is de VS overgegaan tot chantage en dreigementen om te krijgen wat het wil, namelijk dat de rest van de wereld (China, Japan, Europa) de gigantisch uit de hand gelopen uitgaven en monstrueuze tekorten van het land zullen blijven financieren. Ben Bernanke, de topman van de Amerikaanse Federal Reserve (FED), bracht deze boodschap laatst zo diplomatiek mogelijk over aan zijn collega’s van andere Centrale Banken. Zolang zij de VS financieel overeind zouden blijven houden zou hij er alles aan doen om de ineenstorting van Amerika -en daarmee van het wereldwijde financiële systeem- te voorkomen. Als een centrale bankier zich op dergelijke wijze als een ordinaire afperser gedraagt, ligt er gevaar op de loer, concluderen de experts van LEAP/E2020.

Werkeloosheid en sociale onrust nemen verder toe
De eerder gemelde economische groei in Amerika is snel aan het verdampen en de werkelijke werkloosheid is opgelopen tot minstens 20%. De huizenmarkt is op een historisch laag niveau beland en zal vanaf het vierde kwartaal van 2010 verder blijven dalen. Met 1 op de 5 Amerikanen zonder werk en 20% van de bevolking dat nu al zelf fors moet snijden in de persoonlijke uitgaven zit een herstart van de op consumptie gebaseerde Amerikaanse economie er absoluut niet in, wat de FED en de overheid tot nu toe met allerlei misleidende maatregelen ook geprobeerd hebben.

Daarnaast groeit de sociale onrust in de VS met de dag en nemen als gevolg van het omstreden beleid van de regering Obama de spanningen tussen de bevolkingsgroepen toe. Dit zou niet alleen kunnen resulteren in een politieke impasse maar ook in toenemende gewelddadige protesten tegen de overheid en tegen Wall Street, dat de bevolking van Amerika -en de rest van de wereld- laat opdraaien voor de schandalige biljoenenspeculaties van de afgelopen decennia. De kleine Amerikaanse belegger heeft zich niet voor niets afgewend van de aandelenmarkt, waardoor inmiddels 70% van alle beurstransacties voor rekening komt van de grote beleggers en beleggingsfirma’s.

Nadat de eerdere verzekeringen van zowel de FED als de regering Obama dat een economische depressie was afgewend gebaseerd bleken op luchtfietserij -om niet te zeggen pure arrogantie-, is het echter maar de vraag hoe lang de rest van de wereld het nog pikt dat de VS telkens opnieuw besluit om honderden miljarden dollars uit het niets te creëren om het land overeind te houden. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft al duidelijk laten weten dat het nog verder op laten lopen van de Amerikaanse tekorten pure zelfmoord betekent. Daarnaast is China in steeds sneller tempo bezig haar belangen in Amerikaanse dollars van de hand te doen.

2011 jaar van de waarheid

In de komende kwartalen zal volgens de Europese Denktank dan ook duidelijk worden dat de Verenigde Staten niet langer synoniem staan voor vette winsten en/of gedeelde macht, met als gevolgd dat de steun van haar partners en bondgenoten snel zal afkalven, zeker als door wordt gegaan op de ingeslagen heilloze weg van ‘Quantitative Easing’. Hierdoor zal de VS uiteindelijk geen andere keus meer hebben hebben dan haar enorme schuldenlast te monetariseren, wat de dollar en alle Amerikaanse staatsobligaties onmiddellijk zal veranderen in toiletpapier.

De wereld zal zich in het voorjaar van 2011 hoe dan ook realiseren hoe ernstig de situatie van de VS is. Amerika zal gedwongen worden om ongekend diep te snijden in de uitgaven, wat onvoorstelbare gevolgen zal hebben voor de bevolking. Inmiddels zijn tientallen miljoenen Amerikanen door het financiële en economische beleid in permanente armoede gestort. Al 60 miljoen Amerikanen zijn afhankelijk geworden van voedselbonnen. Amerika is niet langer het land van overvloed, maar wordt in toenemende mate geregeerd door een select Witte Huis/Wall Street eliteclubje dat steeds meer macht en rijkdom naar zich toetrekt, ten koste van de gewone burgers.

De FED zal ongetwijfeld nog enige wanhopige pogingen ondernemen om het onvermijdelijke doemscenario af te wenden. Dit zal de toch al pijnlijke gevolgen voor het land echter alleen maar erger maken en een nog grotere financiële en monetaire chaos veroorzaken die sinds de Grote Depressie van de jaren ’30 van de vorige eeuw zijn gelijke niet kent.

Wereldhandel stort ongekend snel in elkaar

Amerikaanse export daalt 49% in slechts 5 maanden tijd

Een korte tijd hadden sommigen nog de hoop dat de rest van de wereld de verwoestingen van het instorten van de Amerikaanse kredietbel bespaard zouden blijven, en dat de economische ineenstorting vooral tot Amerika beperkt zou blijven.

Inmiddels heeft niemand meer die hoop. Integendeel, de laatste cijfers laten zien dat de wereldhandel in een alarmerend en ongekend snel tempo in elkaar stort, zelfs nog sneller dan tijdens de Grote Depressie uit de jaren ’30 van de vorige eeuw.

Het ministerie van Handel rapporteerde dat de Amerikaanse export in januari in één maand tijd met 8,6% daalde, het hoogste percentage sinds deze maandelijke statistiek vanaf 1992 werd bijgehouden. De import daalde in dezelfde maand met 4,6%. Over de laatste 5 maanden is de werkelijke export van de VS zelfs met 49% gedaald, en de import met 30%.

De enorme snelheid van deze daling is ongekend groot, zeggen economen. ‘We betwijfelen of zelfs tijdens de Grote Depressie de handel zo verschrikkelijk in elkaar is gestort,’ zei David Greenlaw, econoom bij Morgan Stanley.

De ‘Grote Recessie’, zoals de IMF de huidige crisis noemt, heeft een cruciale link in de wereldeconomie verbroken. De Amerikaanse consumentenbestedingen zijn lange tijd de belangrijkste motor van de groei van de wereldeconomie geweest. Die enorme uitgaves waren echter hoofdzakelijk gebaseerd op fictieve stijgingen van de waarde van bezittingen (zoals huizen), die werden opgedreven door goedkoop geld uit het buitenland. Die luchtbel is nu uit elkaar geklapt.

De winsten die buitenlandse producenten maakten met hun export naar Amerika, zorgden voor miljoenen banen in China, Zuidoost Azië en in de Perzische Golfstaten. Maar dat is voorbij. De export van China daalde in februari met 25% ten opzichte van het jaar ervoor.

Al die nieuwe banen zijn aan het verdwijnen. Hierdoor komt er een enorme remigratie op gang, terug naar het platteland van China, naar de Filippijnen en naar Zuid Azië. In China hebben naar schatting 20 miljoen arbeiders hun baan verloren. Het is dus niet alleen de Amerikaanse economie die zich moet aanpassen aan de nieuwe realiteit. Ook de rest van de wereld zal opnieuw moeten bekijken waar de groei vandaan moet komen.

Uiteindelijk zal de wereldeconomie mogelijk een manier ontwikkelen om te komen tot een meer gebalanceerde groei. Economiën zoals die van Duitsland en China zullen wellicht meer op hun eigen consumenten moeten gaan leunen, dan op de consumenten in de VS. Maar de weg hier naartoe zal in ieder geval langdurig en pijnlijk zijn.